Sinds 2019 hebben we geen kabel TV meer, maar af en toe kijken we wat via internet. Op die manier krijg je weinig meer mee van de flitsende reclames, maar kijk je een stuk selectiever dan als je een hele avond op de bank ligt te zappen. Ik zag de documentaire ‘Heb je nog geen kinderen?’ van Liesbeth Rasker voorbij komen en bedacht gelijk dat wij die vraag ook al een aantal keren hebben gehad.
Rasker is halverwege de dertig en lijkt redelijk overtuigd te zijn van het feit dat ze geen kinderen wil. Ze is gehecht aan haar vrijheid en is bang dat ze die moet inleveren als ze een paar koters over de vloer heeft lopen. Op één moment in de documentaire noemt ze het vroegtijdige overlijden van haar moeder als een mogelijke oorzaak voor haar ontbrekende kinderwens. Aan de andere kant is ze nog niet honderd procent zeker van haar zaak, want ergens vindt ze kinderen best leuk en is ze ook wel bang dat ze spijt krijgt als ze ze niet neemt.
Tijdens een workshop met ‘mede-twijfelaars’ blijkt dat veel vrouwen het gevoel hebben dat het moederschap hun wordt aangepraat. Ik heb zelfs een nieuw woord geleerd: vaderschapsprivilege, wat inhoudt dat mannen minder onder druk worden gezet als het gaat om het krijgen van kinderen. Het zijn altijd de vrouwen die de vraag krijgen voorgeschoteld waarom er nog geen kinderen zijn en dat ze niet te lang moeten wachten. Dat is inderdaad heel erg oneerlijk, maar helaas zit de natuur nu eenmaal zo in elkaar dat bij een vrouw de klok begint te tikken als ze in de dertig is, terwijl een man tot op hoge leeftijd vruchtbaar kan zijn. Voor hem dringt de tijd dus een stuk minder dan voor haar.
Voor mij is het belangrijkste moment in deze documentaire over deze ‘mannen/vrouwen discussie’ wanneer er een stel in beeld komt waarvan de man wél een kinderwens heeft en de vrouw niet. Hij vertelt dat hij bioloog is, en dat hij daarom de drang voelt om zich voort te planten. En dat is natuurlijk ook de hele clue van dit verhaal: je zou het best als ‘een beetje onnatuurlijk’ kunnen omschrijven als een mens geen kinderen wil. Als iedereen er zo over dacht, zou het menselijke ras uitsterven en vanuit de biologie gedacht is dat niet handig. Daarom heb ik het ook nooit erg gevonden als mensen mij hoofdschuddend aankijken als ik vertel dat ik nooit een kinderwens heb gehad. Ik weet zelf ook wel dat dat, biologisch gezien, afwijkend is. Het gaat er dus ook om dat je kunt leven met het idee dat mensen je misschien een beetje raar vinden. En dat je dat zelf niet erg vindt.
Er komen tenminste twee vrouwen in de documentaire voor die zonder spijt de beslissing hebben genomen om kinderloos te blijven. Een jongedame die al op 19-jarige leeftijd een sterilisatie onderging én de Jinek tafeldame Antoinette Scheulderman, die af en toe voor een glimlach zorgt met haar resolute uitspraken. Ik moest zelfs even hardop lachen toen ze zei dat ze kinderen gewoon helemaal niet leuk vindt. Ze geeft zelf aan dat je jezelf niet populair maakt als je zoiets hardop zegt, maar lijkt er in elk geval niet mee te zitten.
Vroeger was het minder een issue of je wel of geen kinderen wou, je kreeg ze gewoon (of niet). Mijn moeder had al op jonge leeftijd een kinderwens en toen ik werd geboren hoefde ze zelfs niet meer een naam te verzinnen. Ik weet in elk geval zeker dat ze niet zoals een vrouw in deze docu spijt heeft gehad van haar kind.
Tenslotte nog het volgende: in deze documentaire gaat het vooral over kinderen als ze nog klein zijn. Maar kleine kinderen worden groot. Er wordt voorbij gegaan aan de gezelligheid die er kan ontstaan wanneer de kinderen eenmaal volwassen zijn en misschien zelf voor nageslacht hebben gezorgd.