Noord

Tijdens de eerste vakantie zonder mijn ouders stelde ik mezelf voor aan de mensen die naast ons appartement zaten. Ik zei dat ik uit ‘Groningen’ kwam. De man begon te proesten van het lachen en keek me aan alsof ik een geintje maakte. ‘Zo, zo, uit Groningen.’ Het gesprek was daarna snel ten einde. Ik ging naar binnen en vroeg me af wat ik verkeerd had gezegd. Toen drong het tot me door: op een eerdere vakantie riep iemand me na toen ik tegen mijn vader zei dat het “viefendatteg groaden!” was. Dat was blijkbaar zo amusant dat het me de rest van de vakantie achterna werd geroepen.

Nou ben ik niet zo snel van mijn stuk gebracht als iemand me beledigt of op wat voor manier dan ook uit de tent probeert te lokken. Maar er zijn legio Groningers die zich gediscrimineerd voelen als ze door iemand uit (bijvoorbeeld) de Randstad als een soort van inboorlingen van Nederland worden beschouwd. Volgens sommigen houdt alles boven Zwolle op. Daniël Lohues schreef eens in een column dat hij een stel uit ‘het westen’ hoorde zeggen dat ze het belangrijk vinden om een achtergebleven gebied als Drenthe een financiële impuls te geven door ons vakantiegeld er uit te geven.” Econome Heleen Mees stelde al eens voor dat wij Noorderlingen beter konden emigreren naar de grote steden in het westen, dan hadden we ook geen last van de aardbevingen. Jort Kelder zei laatst bij Jinek dat ‘niemand vrijwillig in Oost-Groningen gaat wonen’.

Er zijn zelfs mensen die ons Noorderlingen maar een bekrompen volkje vinden terwijl ze Amsterdam nog nooit uit zijn geweest.

Laat ze maar praten, denk ik vaak. Maar heel af en toe begint het mij ook te irriteren. Harde grappen maken over de problematiek die is ontstaan door de gasboringen zijn wat mij betreft ongewenst. Zeker omdat heel Nederland profiteert van het gas dat hier wordt gewonnen. Heel veel mensen zitten met de gebakken peren en zien de scheuren in hun huis met iedere nieuwe aardbeving groter worden. Hopelijk is een beetje respect niet teveel gevraagd; de Amsterdammer Theodor Holman heeft de Groningers in elk geval met deze column een steuntje in de rug gegeven. Dank u.

Cello en piano

Een spontane actie op zijn tijd is best leuk. Gistermiddag zaten we te bedenken wat we op een regenachtige zondagmiddag zouden kunnen doen. Mijn vrouw haar oog bleef steken op een site waarop een concert van een zekere Lisa Franken werd aangekondigd. Deze Duitse virtuoze muzikante gaf een optreden in een sfeervol kerkje in Klein Wetsinge, een gehuchtje net boven de stad Groningen. Wij gaan nooit naar klassieke concerten, maar het intieme karakter sprak ons aan en wat heb je eigenlijk te verliezen als je een keer iets nieuws wilt proberen?

Lisa Franken is nog maar 34 jaar jong, maar heeft al een hele carrière achter de rug. Ze kreeg haar eerste muziekles al op 3-jarige leeftijd (!) en heeft menig conservatorium van binnen gezien. Dat was natuurlijk ook wel te horen. Moeiteloos switchte ze van cello naar piano en beide instrumenten had ze volledig onder controle. Bach, Schubert, Chopin en twee moderne componisten waar ik nog nooit van had gehoord (Cassado en Piazzolla) passeerden de revue. Zeer afwisselend gespeeld, van barok naar modern en weer terug. Iedereen die bij klassieke concerten automatisch denkt aan ‘saai’ zou dit eens moeten horen.

Ook een heerlijk idee dat het publiek volledig stil was, geconcentreerd naar de muziek luisterde en dat je lekker kon zitten met een kop thee. Het kerkje zorgde voor een knusse sfeer en het was er qua temperatuur absoluut niet koud. Dit nodigt uit om eens vaker een klassiek concert te bezoeken.

Strijdlied

Hier is ie dan, het strijdlied van Groningen, een initiatief van Freek de Jonge. Hij kwam op voor de vele Groningers die gevangen zitten in hun huizen, omdat ze schade hebben door aardbevingen die de gaswinningen hebben veroorzaakt. Huizen zijn kapot, het vertrouwen is verwoest en veel te lang heeft er niemand geluisterd. Nu is het feitelijk te laat, maar goddank dat er nu meer aandacht is voor de mensen die met een huis vol scheuren zitten. Hopen dat de huizen allemaal worden opgekocht en dat de aardbevingen niet erger worden. Want de maat is echt vol.

Ik proat plat!

groningen-popko-haileleven3-e1334318480980

© B. van Vondel / www.veendammer.nl

“Ik proat plat”, oftewel ik spreek in het Gronings dialect. Al sinds heel lang; ik kan me niet herinneren dat ik het niet sprak. Voor mij is het doodnormaal. Toen ik nog in loondienst was, switchte ik dag in dag uit moeiteloos van het Gronings naar het Nederlands en weer terug. Een aantal collega’s spraken geen Gronings en dat vond ik best vreemd. Vooral als ze altijd al in onze provincie hadden gewoond. Maar goed, sommige mensen vinden het blijkbaar lomp of boers klinken. Ze halen hun neus op voor ons dialect, maar kunnen ook niet ‘gewoon Nederlands’ spreken. “Je kin an mij helemaal niet hoorn dat ik uut Groningen kom,” zeggen ze dan in een soort halfbakken taaltje. Ondanks dat je vast aan mijn tongval kunt horen dat ik Groninger ben, durf ik wel van mezelf te zeggen dat ik redelijk fatsoenlijk ‘Hollands’ kan praten. Zonder te knauwen en elke “n” in te slikken.

Ik ben best jaloers op de Friezen. Zij hebben echt een taal, al schijnt die (net als het Gronings) al heel wat veranderd te zijn door de jaren heen. De Friese taal is zelfs een vak op school en dan is het ook logisch dat je tijdens een bezoekje aan die provincie het kleinste kind in het Fries hoort spreken. Ik vind dat erg leuk, net zoals dat er veel (kinder)boeken zijn in de Friese taal.

Terug naar het Gronings. Je hebt heel veel Groninger artiesten, zoals Roelof van der Velde, Harry Niehof en Bert Hadders die een leuk repertoire hebben opgebouwd en het dialect via de muziek in stand houden. Vroeger had je eigenlijk alleen Ede Staal, door velen nog steeds gezien als de enige echte Groninger troubadour.

Eén van de twee zangeressen waarmee ik in een band zit, zette deze week een filmpje online waarin zij een duet zingt met een (voor haar onbekende)  man uit een ander dorp uit de provincie. “Proat Grunnegs mit mie”, een bewerking van Kenny B’s “Parijs”. Het filmpje werd veel bekeken en gedeeld en de teller staat inmiddels op 19.000 weergaven. Reden genoeg voor een vermelding op TV Noord. Erg leuk gedaan, en ook grappig voor een ieder die nieuwsgierig is naar het Gronings. Op deze manier heb je het vast nog niet gehoord…