Expo “Gelukkig gezond”

In onze provinciehoofdstad is altijd wel iets leuks te doen. We gingen zaterdag naar het Universiteitsmuseum in Groningen om de expositie “Gelukkig gezond” te zien. Hier werd duidelijk dat de mens al eeuwen bezig is om grip te krijgen op de werking van het lichaam en gezondheid. Tot mijn verbazing werden er in vroegere tijden best veel mensen ouder dan honderd jaar. Maar door de vele babysterftes viel de gemiddelde levensverwachting lager uit.

Al in de Middeleeuwen dachten ze dat een goede gezondheid te bereiken is door matig te eten, voldoende te bewegen, een goede nachtrust en weinig stress te hebben. Als je je daaraan houdt kun je alleen door pure pech nog ziek worden.

Naast informatie over de kleur van urine, de lust van het ontlasten en het effect van de verbeterde hygiëne viel er ook wat te lezen over de verschillen in opvattingen tussen vroeger en nu. We proberen nu geen ziektes meer te verhelpen door aderlatingen te doen. Thee wordt niet meer gezien als ongezond. De paus geeft nu geen goedkeuring meer voor cocaïne in wijn (zie illustratie).

Na 1800 waren laboratoria en ziekenhuizen in opkomst en ging de nadruk meer op genezing liggen, in plaats van preventie. In onze tijd is dat gelukkig weer een beetje aan het omdraaien. Want voorkomen is nog altijd beter dan genezen. Al is het volgens mij nog steeds onmogelijk om met een maximale zekerheid 100 procent gezondheid te kunnen bereiken. Je moet ook een beetje geluk hebben en daarnaast je best maar proberen te doen om geen vervelende welvaartsziekte te krijgen.

Na de “Gelukkig gezond” expositie kwamen we in de nagemaakte spreekkamer van Aletta Jacobs, de eerste vrouwelijke arts. Als laatste zagen we zaken uit het voormalig anatomische museum. Embryo’s en baby’s op sterk water en diverse skeletten. Een interessant middagje!

De lege woning

Pa in oma’s woning (2009)

Voordat de huismeester er was voor de eindinspectie van oma haar aanleunwoning, overdacht ik de afgelopen acht jaar dat ze er heeft gewoond. In eerste instantie was het een behoorlijke klus voor mij en mijn vader om alle behang van de muren te verwijderen en de vloerbedekking los te halen (foto boven). Maar na een paar weken klussen kon oma haar intrek nemen. Ze was blij en verdrietig tegelijk. Blij omdat ze tevreden was met haar nieuwe stekje en verdrietig omdat ze dit niet meer met haar dochter kon delen.

Oma in 2013

Elke zondag kwam ik bij haar eten. Eerst alleen, later met mijn vrouw. Oma ging dan niet voor het gemak. De ene keer had ze rollade, de andere keer kip. Maar altijd twee soorten groenten, aardappels, appelmoes en een toetje na. Half werk bestond voor haar niet en ik zag dat het haar steeds meer moeite kostte. Ik stelde voor om in het vervolg ‘gewoon op de koffie’ te komen.

Begin 2016 ging ze door gladheid onderuit en brak ze haar schouder en bovenarm. Na een operatie en een opname in de korte dagopvang van het verpleeghuis mocht ze weer naar haar aanleunwoning. Daar kreeg ze wat meer hulp dan voorheen. Oma was eigenwijs en wilde geen polonaise aan haar lijf. Ze wees de revalidatie voor haar schouder van de hand en wilde geen zwachtels of steunkousen dragen.

Wekelijks deden wij boodschappen voor haar, onderhielden haar tuintje en hielden haar gezelschap. Eén keer in de week kwam er een dame om haar in de huishouding te helpen, voor de rest deed ze nog zoveel mogelijk zelf. Een aantal maanden geleden begonnen haar benen en voeten dikker te worden en de dokter trok de conclusie dat dit door haar falende hart kwam. In eerste instantie dacht ik dat het wel mee zou vallen, want ze had altijd al last van vochtproblemen en slikte al een tijdje plaspillen. Maar toen we haar een paar keer lamlendig hadden aangetroffen, bleek dat er geen weg terug was. Op 8 juni hebben we nog wat eten voor haar gemaakt, maar ze kon het allemaal niet meer binnen houden. De dagen erna waren ondraaglijk voor haar. Geen energie en loodzware benen. Gelukkig heeft het niet te lang geduurd.

De sleutels zijn ingeleverd en er is weer een fase afgesloten.

De lege woning (nu)

Hunebedcentrum

grootste hunebedIn het Drentse Borger bevindt zich het Hunebedcentrum. Een museum over de tijd toen de eerste boeren zich in Drenthe vestigden. Hoe deze mensen precies leefden, wat ze geloofden en wat voor taal ze spraken blijft tot op heden onduidelijk. Maar fascinerend is het wel.

Het idee van een hunebed heeft op zich al iets raadselachtigs; hoe kregen ze die zware stenen op zijn plek. In eerste instantie werd gedacht dat dit door reuzen werd gedaan, maar waarschijnlijk zijn ze over liggende boomstammen vervoerd. In het centrum kun je dit zelf uitproberen.

tentJe vindt door heel Drenthe hunebedden, maar de grootste ligt in Borger: maar liefst 22,6 meter lang. We moesten even lachen toen we een jochie van 10 hoorden roepen: “Ik zie alleen maar stenen!”

Hunebedden waren prehistorische grafkamers, maar niet iedereen werd geschikt geacht om dit als laatste rustplaats te krijgen. Waarschijnlijk werden sommige mensen gewoon in de natuur begraven.

Naast het museum ligt het Oertijdpark, waardoor je een wandeling kunt maken door 15.000 jaar historie. Van prehistorische tenten tot fraaie boerderijen met rieten daken.

Ik hou wel van zo’n wandeling door onze vaderlandse geschiedenis. Je gaat je realiseren dat er ook een tijd is geweest wanneer de mens overgeleverd was aan de natuur en de lucht een stuk schoner moet zijn geweest.

iPod

Ik kwam een oud blogje tegen uit 2006. Het gaat over een iPod. Menigeen weet nu niet meer wat dat is…

ipodjpgIk heb vandaag een iPod gekocht. Gewoon in de winkel. Meestal koop ik dat soort dingen via internet omdat het vaak goedkoper is. En omdat ik soms niet goed word van die onbenullige verkopers. Die meestal helemaal niks weten van de producten die ze verkopen. Of die je allerlei dingen aan willen smeren. Zoals een ‘garantieplan voor 2 jaar’: kost 59 euro en als de iPod dan onherstelbaar kapot gaat krijg je zo een nieuwe. Of ik daar belang bij had. Nou, nee, dacht het niet. 59 euro vind ik best wel veel geld voor iets wat misschien helemaal niet gaat gebeuren. Ik zei: “Ik ben positief, het is een product van Apple en dat gaat niet kapot.” Waarop de vent achter de toonbank nukkig zei: “Oh, dus meneer kiest voor de duurste optie! Als uw iPod kapot gaat zijn de reparatiekosten zo hoog dat je beter een nieuwe kunt kopen…”

Grrr… je gaat bij aankoop van een apparaat er toch niet van uit dat het kapot gaat? Volgende keer toch maar weer via internet…

De pest in

Zaterdagavond sprak ik met een oud-klasgenoot. In het verleden waren we niet bepaald vrienden. Hij was een pestkop die mij het leven probeerde zuur te maken. Als je zo iemand na 30 jaar weer ziet, dan wordt je daar natuurlijk meteen aan herinnerd. Maar tegelijkertijd realiseer je je dat het al zo lang geleden is. Allebei zijn we veranderd, maar ook gelijk gebleven. Hij extravert, ik introvert. Hij instinctief, ik bedachtzamer. Sommige dingen veranderen niet, maar het weegt allemaal minder zwaar dan in zo’n schoolperiode. Hij had, net als ik, last van onzekerheid. Maar hij uitte het op een andere manier. Ik kroop in mijn schulp, hij ging klasgenoten pesten. Ik was niet de enige.

Een paar jaar terug zag ik een programma op T.V. dat over mensen ging die vroeger gepest waren. Sommigen barstten na al die jaren nog steeds in huilen uit als ze hieraan herinnerd werden. Ik weet nog goed dat die pestperiode niet fijn was, maar ik ben er wel overheen gegroeid. Dat blijkt ook wel wanneer ik me afvraag waarmee mijn oud-klasgenoot mij pestte. Ik ben het vergeten, terwijl ik een redelijk goed lange-termijn-geheugen heb.

Hij gaf toe dat hij vroeger lastig was, onzeker en dat er geen reden was om zijn aandacht op een negatieve manier op mij te richten. Als hij de berichten hoort van jonge kinderen die een eind aan hun leven maken omdat ze gepest worden, wordt hij even weer herinnerd aan wat hij anderen heeft aangedaan.

Tegenwoordig is het nog heftiger. Was je in ‘onze tijd’ na school van het gepest af, tegenwoordig gaat het gewoon door via Social Media.

Laten we niet vergeten dat er ook volwassenen worden gepest. Vorig jaar sprak ik met een dame die zich bezighoudt met pesten op het werk. Zij wijst assertiviteitstrainingen van de hand. Alsof het aan de gepeste persoon zou liggen. Het ligt aan de pestkoppen, die zijn fout bezig en zij moeten veranderen. Door bepaalde verschuivingen in de bedrijfscultuur aan te brengen kan zij hen voorgoed het zwijgen op leggen. Mooi werk.