Expo “Gelukkig gezond”

In onze provinciehoofdstad is altijd wel iets leuks te doen. We gingen zaterdag naar het Universiteitsmuseum in Groningen om de expositie “Gelukkig gezond” te zien. Hier werd duidelijk dat de mens al eeuwen bezig is om grip te krijgen op de werking van het lichaam en gezondheid. Tot mijn verbazing werden er in vroegere tijden best veel mensen ouder dan honderd jaar. Maar door de vele babysterftes viel de gemiddelde levensverwachting lager uit.

Al in de Middeleeuwen dachten ze dat een goede gezondheid te bereiken is door matig te eten, voldoende te bewegen, een goede nachtrust en weinig stress te hebben. Als je je daaraan houdt kun je alleen door pure pech nog ziek worden.

Naast informatie over de kleur van urine, de lust van het ontlasten en het effect van de verbeterde hygiëne viel er ook wat te lezen over de verschillen in opvattingen tussen vroeger en nu. We proberen nu geen ziektes meer te verhelpen door aderlatingen te doen. Thee wordt niet meer gezien als ongezond. De paus geeft nu geen goedkeuring meer voor cocaïne in wijn (zie illustratie).

Na 1800 waren laboratoria en ziekenhuizen in opkomst en ging de nadruk meer op genezing liggen, in plaats van preventie. In onze tijd is dat gelukkig weer een beetje aan het omdraaien. Want voorkomen is nog altijd beter dan genezen. Al is het volgens mij nog steeds onmogelijk om met een maximale zekerheid 100 procent gezondheid te kunnen bereiken. Je moet ook een beetje geluk hebben en daarnaast je best maar proberen te doen om geen vervelende welvaartsziekte te krijgen.

Na de “Gelukkig gezond” expositie kwamen we in de nagemaakte spreekkamer van Aletta Jacobs, de eerste vrouwelijke arts. Als laatste zagen we zaken uit het voormalig anatomische museum. Embryo’s en baby’s op sterk water en diverse skeletten. Een interessant middagje!

Wandelen, fietsen, bewegen

Als je zoals ons elke avond na de warme maaltijd een blokje om gaat, dan is het extra fijn dat de zomertijd weer is ingegaan. ’s Winters is het soms net alsof je geblinddoekt over straat loopt. Nu is het nog lekker licht en voorlopig valt de duisternis pas rond een uur of acht in. Maandagavond gingen we in plaats van wandelen een rondje fietsen, met mooie uitzichten als op onderstaande foto.

Er zijn meer van dit soort plekken in Veendam en de goudachtige tint van het licht is bijzonder. Langzamerhand zijn onze wandelingen en fietstochten vaste dagelijkse handelingen geworden. Fijn voor de spijsvertering, ontspannend voor de geest en goed voor de nachtrust. Mooi is het ook dat je je door zo’n gewoonte niet meer hoeft af te vragen of je wel voldoende beweging krijgt.

Naast die vaste avondwandeling ga ik overdag ook graag even de deur uit. Als eigen baas kan ik mijn eigen moment kiezen; toen ik nog in loondienst was liep ik vaak in de middagpauze naar het natuurgebied vlakbij mijn werk. Als je wandelt kun je je gedachten ordenen en heb je een mooie onderbreking van je dag. Zo heb ik al mijmerend heel wat oplossingen voor problemen gevonden of ideeën gekregen om over te schrijven.

Veel mensen lijken het te vergeten, maar bewegen is zó belangrijk. Ook voor jongelui die zich tijdens het wandelen of fietsen afzonderen door een koptelefoon op te zetten. Zij geven zichzelf geen kans om hun gedachtes te ‘luchten’ maar hun lichaam profiteert wél van de beweging. Dat scheelt weer. Maar het meest verkwikkend is het geluid van de wind, de vogels en de stilte.

Eten, lezen en muziek luisteren

Jaren geleden kwam het nog wel eens voor dat ik me totaal volgevreten voelde na de kerst, maar dat is dit jaar zeker niet het geval. We hebben zowel eerste als tweede kerstdag licht gegeten, veel groentes en weinig vlees, en dan merk je toch dat je een rustiger gevoel in je buik hebt dan na een flinke steengrillsessie met ladingen vlees. Op Facebook zag ik toch heel wat  vlees en vette sauzen voorbij komen en dat mag iedereen natuurlijk zelf weten. Maar ik moet dan wel even gniffelen als ik een dag later foto’s voorbij zie komen van weegschalen en goede voornemens om in het nieuwe jaar te gaan afvallen.

Nou heb ik wat dat laatste betreft gemakkelijk praten. Ik ben met mijn 63 kilo (en 1.82 meter) zo licht als een veertje en zit eerder plannen te maken in de tegenovergestelde richting: hoe krijg ik er in het aankomende jaar wat kilo’s bij. In elk geval niet door mijn consumptie van vlees, koolhydraten en suiker omhoog te brengen. 

Gister een heerlijk leesdagje gehad, ben al een tijdje bezig in het boek “Schone handen” van René Appel. Het is het eerste boek dat ik van hem lees. Ik vind het boek tot nu toe (ik ben op de helft) niet erg spannend, maar op de één of andere manier weet de schrijver mijn aandacht wel vast te houden en ben ik zeker van plan om het boek uit te lezen.

De radio staat non-stop aan op de Top2000 van Radio 2. Veel bekende en minder bekende nummers wisselen elkaar af. Tussendoor kwam het trieste nieuws van het overlijden van George Michael. 53 jaar is toch veel te jong. Dan opeens ga je je beseffen dat het leven zomaar voorbij kan zijn. Lekker blijven genieten dus van eten, lezen en muziek luisteren. 

Gelukkig & gezond

Als je een willekeurige boekenwinkel in loopt, valt het op hoeveel zelfhulpboeken er zijn. Ze beloven succes op het gebied van rijkdom, geluk en gezondheid. Ik heb er zelf ook vele gelezen, in tijden dat het minder goed met me ging. Tijdens het lezen krijg je een geruststellend gevoel omdat je het idee krijgt dat je het leven voor de volle honderd procent kunt sturen. Maar dat is natuurlijk een illusie. Er bestaat geen hapklare formule voor een vlekkeloos leven. Toch worden deze boeken veel verkocht.

Het probleem van boeken met titels als “Elke dag geluk”, “Alles op een rijtje” en “The secret” is dat ze zo gericht zijn op het individu. Een mens heeft als sociaal wezen baat bij contact met anderen. Je zult nooit gelukkiger worden door je voornamelijk op je eigen ego te richten, mits je een narcist bent. Volgens mij heb je meer kans om gelukkig te worden door je aandacht naar buiten te richten.

Een kleine tien jaar geleden las ik het boek “Anti-kanker” van David Servan-Schreiber. Hij gaf tips om je geestelijke toestand te verbeteren en beweerde dat je daarmee een ongeneeslijke ziekte als kanker zou kunnen voorkomen of zelfs genezen. Schreiber is zelf inmiddels overleden op 50-jarige leeftijd. Aan kanker. Hoeveel mensen zouden er in zijn verhaal getrapt zijn?

“Denk groot en wordt rijk” van Napoleon Hill is net zo’n soort boek. Je hoeft jezelf alleen maar rijk te denken en het zal gebeuren. Als het niet helpt, dan heb je niet goed genoeg je best gedaan. Tja, als het allemaal zo simpel was waren dit soort boeken niet eens nodig!

De wens om gelukkig te willen zijn onder alle omstandigheden is wat mij betreft een beetje raar. Sommige mensen wijzen emoties af en willen eigenlijk alleen maar lachen en leuke dingen doen. Maar zo is het leven nou eenmaal niet. Af en toe moet je door de zure appel heen bijten. Door alle negatieve dingen die er kunnen gebeuren te ontkennen en jezelf te verbieden om een keer somber of verdrietig te zijn ervaar je juist meer stress. Omarm ook de mindere dingen in het leven, heb je naaste lief en lever je bijdrage. Dat zijn volgens mij punten die je dichter bij een geluksgevoel brengen dan al die hulpboeken bij elkaar.

Hardlopen

De broer van mijn tante doet mee aan de Spartathlon. Een hardlooptraject van maar liefst 246 kilometer die binnen 36 uur afgelegd moet worden. Een hele prestatie als je dat redt. Hij is dan ook al maanden aan het trainen. Op de verjaardag van mijn oom vertelde hij er het één en ander over. Een buurvrouw zei dat het toch niet gezond was, om zo ver en zo lang hard te lopen. Toch hoor ik vaak dat de endorfine die hardlopers en wielrenners aanmaken licht verslavend is. Daarom is het vast moeilijk te begrijpen voor mensen die niet tot nauwelijks aan sport doen.

Ik doe zelf niet aan sport. De enigste sport die ik ooit heb beoefend is tannis. Geen idee hoe ik op het idee kwam. Ik was beter in hardlopen. Tijdens schoolsportdag was ik één van de snelste. Ik heb mij er nooit in ontwikkeld, bang voor blessures aan mijn knieën. Een oud-collega heeft ooit zijn been gebroken tijdens een hardloopsessie. Reden genoeg om het bij wandelen en fietsen te houden, wat ik tot op de dag van vandaag met vaste regelmaat doe.

Jaren geleden liep ik na een dagje Zwolle terug naar de auto. Tot mijn verbazing was het hele centrum door hekken afgesloten. Geüniformeerde mannen en vrouwen die het verkeer omleidden. Bleek dat er een halve marathon gehouden werd! Ik kon dus nog lang niet naar huis!
Ik bleef langs de kant staan kijken en filmde de internationale renners met mijn compact-camera.  De Kenianen liepen er het vloeiendst over. Hun benen leken uitgerust te zijn met een vering zodat hun knieën minder belast werden. Toen viel me voor het eerst op dat iedereen een andere hardlooptechniek heeft. Sommige mensen hielden het niet lang vol en liepen het laatste stukje steunend en puffend.

Tegen elf uur was het afgelopen. Een Keniaan had gewonnen. Dat was geen verrassing. Ik reed weer naar huis. Ik wou nog een filmpje monteren van het gebeuren, maar dat is er nooit van gekomen. Maar het maakte wel indruk. Wat een uithoudingsvermogen. En dit was nog maar een stukje (21 km), vergeleken met de 246 kilometer die D. gaat lopen…