Spring naar inhoud

5

Door de zogenaamd vooruitstrevende technologie kan tegenwoordig alles in cijfers uitgedrukt worden en dat levert heel veel kromme informatie op. Zo hoor je in de media vaak dat er allerlei cijfers gedaald of gestegen zijn (koopkracht, werkeloosheid, huizenverkoop) maar dat zijn over het algemeen gemiddelden. Maar als je buurman loonsverhoging krijgt en jij niet, is de koopkracht gemiddeld dus gestegen zonder dat jij daar profijt van hebt. Zo kan het best zijn dat als je leest dat de werkloosheid ergens is gedaald, dat dit komt doordat er mensen zijn overleden, verhuisd of dat hun maximale WW-periode is afgelopen.

Cijfers en gemiddelden zeggen niets over het welzijn van mensen. Zo maak je mij niet wijs dat er iemand is gebaat bij zoveel werkdruk in de zorg; daar draait het alleen maar om cijfers en geld en niet meer om mensen. Toen ik oma's ongebruikte medicijnen (ter waarde van duizenden euro's) bij de apotheek inleverde, kreeg ik te horen dat deze allemaal vernietigd worden. Geldverspilling van de ergste soort. Vooral als je nagaat dat er ergens iemand een toilet in 90 seconden moet schoonmaken, omdat een computer heeft uitgerekend dat dit kostendekkend is.

Waarom moest mijn oma 6 uur op een brancard liggen en wilden ze haar liever niet in het ziekenhuis opnemen? Niet alleen om de kosten, maar ook omdat het ziekenhuis het sterftecijfer zo laag mogelijk wil houden.

Pakweg twintig jaar geleden was het doodnormaal als iemand van 55 jaar met de VUT ging. Nu lees ik dat mensen in die categorie, 'ouderen', de maatschappij geld kosten omdat ze niet aan het werk zijn. Alsof die mensen daar zelf voor hebben gekozen. Door alle automatisering zijn veel banen overbodig geworden en is het zelfs als 40-plusser al moeilijk om een vaste aanstelling te vinden.

Vrijwilligerswerk doen is een goede zaak, behalve als het gaat om werk wat eerder gedaan werd door een betaalde kracht. Triest is het verhaal van 3 mensen die ontslag kregen bij PostNL in het sorteercentrum in Kolham en hun banen vervolgens overgenomen zagen worden door bijstandgerechtigden. 1 van hen solliciteerde op dezelfde baan die hij op dat moment GRATIS deed en werd afgewezen. Als reden werd gegeven dat hij niet in aanmerking kwam voor een baan omdat hij eerst het bijstandstraject moet afwerken.

Het is een kromme wereld als er met de vingers naar de mensen wordt gewezen. Mensen willen best werken, maar op het moment dat betaald werk verdwijnt dan wordt het hoognodig tijd voor een basisinkomen. Want als de grootste categorie van de mensen zonder werk (en geld) zit dan valt er namelijk niets meer uit te rekenen.

2

Hier is ie dan, het strijdlied van Groningen, een initiatief van Freek de Jonge. Hij kwam op voor de vele Groningers die gevangen zitten in hun huizen, omdat ze schade hebben door aardbevingen die de gaswinningen hebben veroorzaakt. Huizen zijn kapot, het vertrouwen is verwoest en veel te lang heeft er niemand geluisterd. Nu is het feitelijk te laat, maar goddank dat er nu meer aandacht is voor de mensen die met een huis vol scheuren zitten. Hopen dat de huizen allemaal worden opgekocht en dat de aardbevingen niet erger worden. Want de maat is echt vol.

3

Rietepietz haalde het eergister al aan, het cassettebandje is (na de langspeelplaat) weer helemaal terug van weggeweest. Ik las een aantal maanden geleden een artikel in de krant dat chrome audio cassettes nog steeds gemaakt worden en zeer geliefd zijn bij een select groepje audiofielen. Het schijnt zelfs dat deze hoge kwaliteitstapes een langere levensduur hebben dan de ondertussen verguisde compact disc.

Nou ben ik sowieso al niet iemand die achter elke nieuwe technologische uitvinding aan holt. Het is dus niet zo vreemd dat ik nog regelmatig bandjes en LP's koop. Sterker nog, daar ben ik nooit mee gestopt. Ik kocht mijn eerste LP op 14-jarige leeftijd ("A single man" van Elton John) en heb de platenspeler nooit de deur uit gedaan. Er zijn mensen die eerst al hun LP's bij het grofvuil hebben gezet, daarna alles op CD hebben aangeschaft en nu vinyl herontdekken en weer een nieuwe platencollectie aanleggen. Zo blijf je bezig. Door je totaal niks aan te trekken van wat er in de reclame wordt verkondigd en wat de waan van de dag is, realiseer je je dat het eigenlijk maar om 1 ding draait: muziek. Of het nou op een zwarte schijf, tape, spaigelploatje (CD in het Gronings) of digitaal bestand staat. Het zijn alleen maar middelen om jou aan het kopen te houden. Wat mij betreft was de CD nooit uitgevonden en om eerlijk te zijn was ik heel tevreden met de VHS videoband.

Dat je op den duur toch overstag gaat om 'mee' te gaan met de mode, is vaak omdat je er in zekere zin tot toe gedwongen wordt. Opeens is jouw favoriete artiest of film niet meer verkrijgbaar via het oude medium en moet je wel. Zij winnen en jij zit met vier verschillende geluidsdragers opgescheept.

Maar goed, laat ik niet op mijn 41e als een ouwe kerel gaan zeuren. Het punt wat ik wil maken is: ik ben een beetje technologie-moe. En het milieu ook. Laten we ons de komende tijd gaan richten op hergebruik en niet meer dingen gaan uitvinden die totaal overbodig zijn.

Een aantal van mijn LP's.

Mopperend trekt hij de conclusie: de mensen gaan de straat niet meer op. Het is één en al individualisme. Niemand lijkt zich meer te bekommeren om een ander. De man voelt zichzelf een echte ouderwetse vertegenwoordiger van het volk. Hij komt op voor de gewone man en heeft schijt aan geldverslindende kapitalisten.

Vroeger werd er nog wel eens een demonstratie gehouden. Dan gingen we de straat op, zegt hij. Toen leken mensen zich nog bezig te houden met 'grote zaken'. Nu is het allemaal oppervlakkig. Al die huiselijke verhaaltjes op Facebook. Is dat waar mensen zich nu mee bezig houden?

De tijden zijn veranderd. Ik heb als kind ook eens met mijn ouders meegelopen met een kernwapen-demonstratie. In die periode, begin jaren tachtig, werd er veel gedemonstreerd en je zou kunnen zeggen dat het toen ook een beetje een hype was. Want de wereld is er niet eerlijker en rechtvaardiger op geworden in de tussentijd. Toch wordt er een stuk minder gedemonstreerd.

Laten zien dat je betrokken bent bij maatschappelijke ontwikkelingen wordt als normaal gezien. Je moet toch overal een beetje over kunnen meepraten. Als je ergens geen mening over hebt, dan wordt je meewaring aangekeken. Er wordt bijna van je verwacht dat je over de meeste dingen wel een mening hebt.
Maar er is gewoon teveel. Teveel media, teveel onderwerpen, teveel mensen waarover je een mening zou kunnen hebben.

Ik betrap me erop dat er, bij het ouder worden, steeds meer dingen bij komen waar ik dus geen mening over heb. Niet omdat het me niet interesseert, maar omdat dingen te complex zijn of te diffuus. Dit weekend had ik het met vrienden over de wet die er zou komen om het mogelijk te maken dat mensen vroegtijdig uit het leven stappen. Ik breidde al snel een eind aan het gesprek, want dit is zo'n lastig onderwerp waarover je eigenlijk niet kunt oordelen als je er nog nooit mee te maken hebt gehad. Zelfde met zaken als abortus. Het is lekker gemakkelijk om met je mening klaar te staan terwijl je het sowieso als man al niet kunt vatten hoe het is om een kind bij je te dragen. Geen mening hebben is niet hetzelfde als niet nadenken. Sterker nog, als je vaak even langer over iets nadenkt kom je tot de conclusie dat het niet zo eenvoudig is om er over te oordelen.

Het idee dat we allemaal onze blik moeten verbreden wijs ik af. Het is geen schande om af en toe je schouders op te halen over zaken in onze onoverzichtelijke, drukke wereld.

Ik weet het nog precies. Ik was net twintig, had drie jaar een vaste baan en verheugde me op een lange carrière. Belt er een gast van één of andere verzekeringsmaatschappij of ik wel eens over mijn pensioen nadacht. Ik zei dat mijn baas dat allemaal regelde. Dat antwoord was voor hem niet genoeg. Wellicht waren de pensioengelden op tegen de tijd dat ik 65 zou worden. Achteraf was het idee van opgesoupeerde pensioenen niet verkeerd gedacht. Maar ik zat op dat moment totaal niet op zo'n gesprek te wachten.

Vervolgens kwam de beste man met het verhaal dat ik ook zou kunnen overwegen om eerder te stoppen met werken. Het idee alleen al! Ik was nog maar net begonnen. Voor een niet misselijk maandelijks bedrag kon ik mijn werkleven met tien jaar verkorten. Het nut daarvan ontging me volledig. Ik bedankte voor de eer en hing de telefoon op.

Toch is dit korte gesprek mij altijd bijgebleven. Ook al zijn we nu twintig jaar verder. Ik leef nu in de wetenschap dat er misschien geen pensioen meer bestaat als ik vijfentwintig jaar ouder ben. Sterker nog, ik moet het nog zien of er dan überhaupt nog wel een AOW bestaat. Daarom ga ik er voor het gemak maar vanuit dat ik tot het einde der tijden aan het werk zal moeten zijn. Het is niet anders.

Je gaat er wel over nadenken. Had ik twintig jaar geleden een financiële planning moeten maken om daadwerkelijk eerder te kunnen stoppen? Er zijn genoeg mensen die het wél hebben gedaan. Jarenlang enorme bedragen apart zetten, leven als een monnik en dan ervan gaan 'genieten'. Ik heb nooit zo geloofd in dingen uitstellen. Wel heb ik altijd een gezonde financiële huishouding gehad. Maar niet in die mate dat ik op mijn 55e kan stoppen met werken zoals bijvoorbeeld Gerhard. Hij heeft nog maar 25 jaar gewerkt maar is nu al met pensioen. Volgend jaar bereik ik dezelfde mijlpaal, maar ik ben dan nog maar 42.

Vond ik het twintig jaar geleden al voorbarig om over je pensioen na te denken, ik vind het nog steeds te vroeg om er teveel mee bezig te zijn. Toch lees je op het internet heel wat verhalen van mensen die er nu al over fantaseren om elke dag 'vrij' te zijn. Geen gezonde situatie. Waarschijnlijk hebben ze niet gekozen voor het werk waar ze van houden.

Maar ik heb gemakkelijk praten als zzp-er. Mijn lot ligt niet in handen van een werkgever die voor mij tien andere vervangers ziet. Of honderden. Niet dat het leven van een éénpitter er eenvoudiger en rooskleuriger uitziet dan dat van een willekeurige werknemer. Maar ik ben er na bijna zes jaar wel achter dat ondernemen heel erg leerzaam is en het geeft je daarom meer zelfvertrouwen om bij te kunnen sturen in moeilijke tijden. Dat hoop ik dan ook nog lang te kunnen doen.

Hoe de vlag er over twintig jaar bij hangt, wat pensioen en AOW aangaat, dat zien we dan wel. Je kunt niet alles in het leven vóór zijn.