Spring naar inhoud

5

Door de zogenaamd vooruitstrevende technologie kan tegenwoordig alles in cijfers uitgedrukt worden en dat levert heel veel kromme informatie op. Zo hoor je in de media vaak dat er allerlei cijfers gedaald of gestegen zijn (koopkracht, werkeloosheid, huizenverkoop) maar dat zijn over het algemeen gemiddelden. Maar als je buurman loonsverhoging krijgt en jij niet, is de koopkracht gemiddeld dus gestegen zonder dat jij daar profijt van hebt. Zo kan het best zijn dat als je leest dat de werkloosheid ergens is gedaald, dat dit komt doordat er mensen zijn overleden, verhuisd of dat hun maximale WW-periode is afgelopen.

Cijfers en gemiddelden zeggen niets over het welzijn van mensen. Zo maak je mij niet wijs dat er iemand is gebaat bij zoveel werkdruk in de zorg; daar draait het alleen maar om cijfers en geld en niet meer om mensen. Toen ik oma's ongebruikte medicijnen (ter waarde van duizenden euro's) bij de apotheek inleverde, kreeg ik te horen dat deze allemaal vernietigd worden. Geldverspilling van de ergste soort. Vooral als je nagaat dat er ergens iemand een toilet in 90 seconden moet schoonmaken, omdat een computer heeft uitgerekend dat dit kostendekkend is.

Waarom moest mijn oma 6 uur op een brancard liggen en wilden ze haar liever niet in het ziekenhuis opnemen? Niet alleen om de kosten, maar ook omdat het ziekenhuis het sterftecijfer zo laag mogelijk wil houden.

Pakweg twintig jaar geleden was het doodnormaal als iemand van 55 jaar met de VUT ging. Nu lees ik dat mensen in die categorie, 'ouderen', de maatschappij geld kosten omdat ze niet aan het werk zijn. Alsof die mensen daar zelf voor hebben gekozen. Door alle automatisering zijn veel banen overbodig geworden en is het zelfs als 40-plusser al moeilijk om een vaste aanstelling te vinden.

Vrijwilligerswerk doen is een goede zaak, behalve als het gaat om werk wat eerder gedaan werd door een betaalde kracht. Triest is het verhaal van 3 mensen die ontslag kregen bij PostNL in het sorteercentrum in Kolham en hun banen vervolgens overgenomen zagen worden door bijstandgerechtigden. 1 van hen solliciteerde op dezelfde baan die hij op dat moment GRATIS deed en werd afgewezen. Als reden werd gegeven dat hij niet in aanmerking kwam voor een baan omdat hij eerst het bijstandstraject moet afwerken.

Het is een kromme wereld als er met de vingers naar de mensen wordt gewezen. Mensen willen best werken, maar op het moment dat betaald werk verdwijnt dan wordt het hoognodig tijd voor een basisinkomen. Want als de grootste categorie van de mensen zonder werk (en geld) zit dan valt er namelijk niets meer uit te rekenen.

5

lege aanleunwoning oma2009
Pa in oma's woning (2009)
Voordat de huismeester er was voor de eindinspectie van oma haar aanleunwoning, overdacht ik de afgelopen acht jaar dat ze er heeft gewoond. In eerste instantie was het een behoorlijke klus voor mij en mijn vader om alle behang van de muren te verwijderen en de vloerbedekking los te halen (foto boven). Maar na een paar weken klussen kon oma haar intrek nemen. Ze was blij en verdrietig tegelijk. Blij omdat ze tevreden was met haar nieuwe stekje en verdrietig omdat ze dit niet meer met haar dochter kon delen.

Oma eten
Oma in 2013
Elke zondag kwam ik bij haar eten. Eerst alleen, later met mijn vrouw. Oma ging dan niet voor het gemak. De ene keer had ze rollade, de andere keer kip. Maar altijd twee soorten groenten, aardappels, appelmoes en een toetje na. Half werk bestond voor haar niet en ik zag dat het haar steeds meer moeite kostte. Ik stelde voor om in het vervolg 'gewoon op de koffie' te komen.

Begin 2016 ging ze door gladheid onderuit en brak ze haar schouder en bovenarm. Na een operatie en een opname in de korte dagopvang van het verpleeghuis mocht ze weer naar haar aanleunwoning. Daar kreeg ze wat meer hulp dan voorheen. Oma was eigenwijs en wilde geen polonaise aan haar lijf. Ze wees de revalidatie voor haar schouder van de hand en wilde geen zwachtels of steunkousen dragen.

Wekelijks deden wij boodschappen voor haar, onderhielden haar tuintje en hielden haar gezelschap. Eén keer in de week kwam er een dame om haar in de huishouding te helpen, voor de rest deed ze nog zoveel mogelijk zelf. Een aantal maanden geleden begonnen haar benen en voeten dikker te worden en de dokter trok de conclusie dat dit door haar falende hart kwam. In eerste instantie dacht ik dat het wel mee zou vallen, want ze had altijd al last van vochtproblemen en slikte al een tijdje plaspillen. Maar toen we haar een paar keer lamlendig hadden aangetroffen, bleek dat er geen weg terug was. Op 8 juni hebben we nog wat eten voor haar gemaakt, maar ze kon het allemaal niet meer binnen houden. De dagen erna waren ondraaglijk voor haar. Geen energie en loodzware benen. Gelukkig heeft het niet te lang geduurd.

De sleutels zijn ingeleverd en er is weer een fase afgesloten.

lege aanleunwoning oma
De lege woning (nu)

6

Toen ik twee weken geleden tegen een 25-jarige knul zei dat ik op mijn 35e al zo goed als afgeschreven was voor de arbeidsmarkt, zag ik zijn gezicht betrekken. Ook al overdreef ik een beetje toen ik dat gegeven als een reden gaf om kleine zelfstandige te worden; het was wel het gevoel dat ik kreeg na de zoveelste afwijzing. Maar zo nu en dan kijk ik uit nieuwsgierigheid nog wel eens of er vacatures zijn en dan valt het me op dat de gestelde eisen niet alleen meer over het werk zelf gaan. Stiekem wordt er ook gekeken of iemand in een 'team' past en of hij of zij het ziet zitten om op vrijdagmiddag 'ongedwongen' een potje te tafelvoetballen of te biljarten. Van zoveel gezelligheid op het werk keert mijn maag zich om.

Op de website van een reclamebureau waar ik laatst contact mee had, staat het verslag van een feest dat ze onlangs hadden. Een foto van hun deelname aan een 'real life game', compleet met malle pakken en helmen op en ze schoten op elkaar met speelgoedwapens. "Het was supervet" staat er te lezen. Noem mij een zuurpruim, maar voor geen geld zou ik aan zoiets meedoen. Dit heeft helemaal niets met werken te maken en als dit onder 'teambuilding' valt zie ik er al helemaal geen heil in. Je collega's hoeven geen vrienden te zijn. Ik werkte in het verleden prima samen met mensen waar ik totaal geen band mee had.

Tegenwoordig moet alles altijd maar gezellig zijn en o wee als er zich een zuurpruim onder het personeel bevindt. Voordat diegene het weet wordt ie afgeserveerd omdat er 'geen klik' meer is of omdat er een 'verschil in visie' is. Hardop zeggen dat je vooral werkt voor het geld is ook een taboe, want volgens sommigen is werk zo zaligmakend dat ze het desnoods gratis en 24 uur per dag zouden willen doen. Pas als ze na een tijd weer van hun burn-out bekomen zijn, denken ze er opeens anders over. Of staan ze weer in de startblokken om dezelfde fouten opnieuw te maken.

Iemand een 'baas' noemen zou ouderwets zijn, net zoals het begrip hiërarchie zijn beste tijd heeft gehad. Maar de man die met een glimlach op zijn gezicht zegt 'dat we het allemaal samen moeten doen' kan jou er zo uit knikkeren. Dus een beetje afstand houden is helemaal niet zo onverstandig. Door al die gezelschapsspelletjes op het werk kunnen mensen dat wel eens vergeten.

IMG_2718
Welke collega's?

5

Ongeveer een week na het overlijden van mijn oma begonnen we met het uitzoeken van haar spullen in haar aanleunwoning. Uiteindelijk houden we maar drie kastjes en kan de rest naar een opkoper of naar de kringloopwinkel. Een paar plantjes die oma van ons op moederdag heeft gekregen staan nu in onze woonkamer en binnenkort poten we de pioenroos uit haar voortuin over in onze tuin. Ik had haar administratie al jaren in beheer en ze had zelf de meeste overbodige paperassen al opgeruimd.

Ik had de huur van de woning laatst opgezegd en vanmorgen kwam de woonconsulent langs voor een eerste inspectie. De woning zag er volgens hem al keurig uit, al moeten alle meubels er nog uit en wacht ons nog een leuk klusje wat het verwijderen van de vloerbedekking betreft. Het keuringsrapport was een stuk saaier dan die hij vorige week van een andere woning moest maken. De overleden bewoonster had jarenlang flink gerookt en daardoor waren alle muren en plafonds geel van de aanslag. Zelfs de deuren waren onherstelbaar beschadigd door al het gerook en de eindafrekening kwam daardoor op maar liefst 12.000 euro! Zo wordt het maar weer eens duidelijk dat het altijd belangrijk is om je woning goed schoon te houden en daar ook als (klein)kind op toe te zien. Want zo'n hoog bedrag is natuurlijk geen fijne verrassing nadat je de erfenis al zuiver hebt aanvaard.

Maar wat als er geen (klein)kinderen meer langskomen? De woonconsulent vertelde dat eenzaamheid eigenlijk het grootste probleem is waar de oudjes mee kampen. Sommige mensen presteren het om maar 1 keer per jaar bij hun (groot)ouder op bezoek te gaan, altijd met hetzelfde smoesje dat ze het zo 'druk' hebben. Wij gingen slechts anderhalf uur per week bij oma op visite, maar ze keek daar de hele week naar uit. Dat sommige mensen dát niet eens over hebben voor hun (groot)ouder gaat er bij mij niet in. Na het overlijden zullen ze vast overvallen worden door een schuldgevoel, maar dan is het te laat. Wat dat betreft zijn er veel ouderen die afgeserveerd worden als ze 'niets meer opleveren'. Zolang de kleinkinderen gedumpt kunnen worden dan is het prima, maar als dat niet meer gaat dan hebben mensen het opeens te druk om nog langs te komen. Ook in zo'n geval betekent 'geen tijd' eigenlijk 'geen prioriteit'. Maar vaak is het bezoeken van een oudere een kwestie van 'een kleine moeite, veel plezier'!

oma in 2014
Oma in 2014

6

Gistermorgen woonde ik een event van Google bij in een oude leegstaande fabriek in de stad Groningen. Tijdens de "Digitale Werkplaats" kon je lezingen volgen, netwerken en inspiratie opdoen om meer uit je eigen website te halen. Tijdens het welkomstwoord werd nadrukkelijk vermeld dat het evenement geen vermomde reclame-campagne van Google was en dat de sprekers zich voornamelijk richten op het helpen van het vergroten van de online zichtbaarheid van ondernemers. Ten dele was dit ook waar, al viel het wel op dat er bij iedere lezing melding gemaakt werd van een Google product.

De eerste lezing die ik bijwoonde heette "Groei dankzij zoekmachinemarketing". Iedereen die een website heeft doet er goed aan om die site ook daadwerkelijk goed vindbaar op het (overvolle) internet te maken. Er komen dagelijks websites bij en dat zorgt ervoor dat jouw site ook dagelijks minder kans maakt om gevonden te worden door jouw potentiële klant. Uiteraard werd de mogelijkheid om te adverteren via Google ook genoemd. Dit is zelfs een grote inkomstenbron van het bedrijf. Sommige 'clicks' op advertenties leveren zelfs 3 euro per keer op. Stel je voor als dat honderden of zelfs duizenden keren per dag gebeurt. Dat gaat om duizelingwekkende getallen.

De tweede lezing ging over het creëren van je eigen digitale werkplaats. Oftewel: werken in de 'cloud'. De jongeman die deze lezing gaf vertelde in een razend tempo over alle voordelen die het internet biedt en dat het zo fijn is om altijd en overal ter wereld te beschikken over je eigen gegevens. Google Drive werd gepromoot en concurrent Dropbox werd ook nog even zijlings vermeld. De jongeman vertelde dat hij zijn MacBook laptop (1000 euro) gisteren te hard had dichtgeklapt, het apparaat was daardoor stuk gegaan. Gelukkig had hij alle bestanden 'in de cloud' staan en was het volgens hem daardoor minder erg. Dit geeft wat mij betreft aan in wat voor een wegwerpmaatschappij we leven en tegelijkertijd maak ik me zorgen over deze generatie twintigers die werkelijk lijkt te geloven dat alle problemen in deze wereld op te lossen zijn door de mogelijkheden van het internet.

Er werd een nostalgische foto getoond van een gezin dat voor de beeldbuis zit, gevolgd door een foto uit de huidige tijd waarin de gezinsleden met allerlei apparatuur op schoot zitten en de platte TV ook nog aan staat. De meeste mensen leken in de tweede foto hun eigen situatie te herkennen, terwijl ik dat had bij de eerste foto. Met het verschil dat de televisie hier meestal uit staat.

In de derde lezing leek er een brug geslagen te worden naar social media. Wie is je doelgroep op Facebook of Instagram en hoe kun je je daarop aanpassen. Dit vond ik zelf de meest geslaagde lezing. Een zakelijk stuk plaatsen op een medium waar mensen vooral komen om iets ter ontspanning te lezen heeft vaak niet zoveel zin.

Google talkGoogle is een bedrijf dat vooral denkt in groei en ze lijken er vanuit te gaan dat iedere ondernemer uit hetzelfde hout gesneden is. Maar het is maar de vraag hoe de aanwezige deelnemers daarover denken. Tijdens een gesprek met een lokale ondernemer die klein begonnen was en nu groot is geworden, bleek dat het volgens hem vooral ging om "hard werken en dichtbij jezelf blijven". Deze conclusie hoor ik wel vaker en ik kan daar heel erg weinig mee. Ik kan me namelijk niet indenken dat het allemaal zo simpel is, want dan waren er veel meer succesvolle bedrijven en personen. Ook is het begrip 'succes' relatief; ik denk dat de meeste aanwezige zzp-ers al blij zijn als ze in hun levensonderhoud kunnen voorzien. Dat is dan niet het torenhoge succes waar Google op lijkt aan te sturen, maar dat kan voor iemand die zijn lievelingsvak uitoefent een persoonlijk succes zijn.

Al met al een ochtend vol inspiratie, al ben ik altijd een beetje sceptisch als ik mensen hoor die een rotsvast geloof hebben in alles wat digitaal is. Tegelijkertijd weet ik ook dat het in mijn aard zit om dingen om te draaien en ter discussie te stellen. Zo werd ik tijdens het welkomstwoord prettig afgeleid door een nest zwaluwen die hoog in het gebouw zaten en luid kwetterend de spierballentaal overstemden. Dat is voor mij het ware leven.